Асосий қисмга ўтиш
yangiça
Тил

· 3 дақиқа ўқишга

Президент янги алифбо ҳақидаги қонунни имзолади

2026 йил 21 октябрда, Ўзбек тили байрами куни, президент Шавкат Мирзиёев лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини такомиллаштириш тўғрисидаги қонунни имзолади. Бу ҳақда Президент Администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева хабар берди.

Қачондан

Қонун расман эълон қилинганидан олти ой ўтиб — 2027 йил 22 апрелда кучга киради. Унгача ҳеч нарса мажбурий эмас, лекин янги алифбода ёзишни бугуноқ бошласа бўлади.

Алифбо қандай бўлади

Илгари 26 та ҳарф ва 3 та ҳарф бирикмаси бор эди, энди 28 та ҳарф ва тутуқ белгиси ʼ.

  • Oʻ oʻ ўрнига Ö ö
  • Gʻ gʻ ўрнига Ğ ğ
  • Sh sh ўрнига Ş ş
  • Ch ch ўрнига Ç ç

ng алоҳида ҳарф сифатида алифбодан чиқарилади, матннинг ўзи эса ўзгармайди.

Эски ёзувдаги нарсалар нима бўлади

  • Ҳужжатлар, миллий валюта ва қимматли қоғозлар ўз кучида қолади.
  • Давлат органларининг рамзлари, бинолардаги герблар, географик номли пешлавҳа ва кўрсаткичлар яроқсиз ҳолга келгунча ёки дастурда белгиланадиган муддатгача ишлатилаверади.
  • Дарсликлар, пешлавҳалар ва кўрсаткичлар яроқлилик муддати тугагач босқичма-босқич алмаштирилади. Саида Мирзиёеванинг сўзларига кўра, бу йўл харажатларни энг кам даражага тушириш учун танланган.

Кейин нима бўлади

Ҳукумат қонунни амалга ошириш чора-тадбирлари дастурини ишлаб чиқади. UzDaily маълумотига кўра, бунинг учун икки ой берилган. Соҳалар бўйича муддатлар ўша дастурда бўлади.

5 ноябрда Gazeta.uz билан суҳбатда Фанлар академияси Ўзбек тили, адабиёти ва фольклори институти тилшунослари Ёрқин Одилов ва Зоҳида Муқимова Вазирлар Маҳкамасининг қарори тайёрланаётганини айтди. Уларнинг сўзларига кўра, алифбо босқичма-босқич жорий этилади ва ҳеч ким ҳеч нарсага мажбур қилинмайди. Одиловнинг таъкидлашича, атиги тўртта ҳарф ўзгаряпти, шунинг учун чалкашлик кутилмайди.

Имло қоидаларининг янги таҳрири ҳали эълон қилинмаган. Isʼhoq каби сўзлардаги ажратгич масаласи ҳозирча очиқ.

Бугун нима қилса бўлади

Кутиш шарт эмас. Конверторимиз матнни учала ёзув орасида ўгиради ва уни серверга юбормайди, клавиатура саҳифаларида эса янги ҳарфларни қандай ёзиш кўрсатилган.

Манбалар