Yangi özbek alifbosi
28 ta harf va tutuq belgisi. Özgariş törtta belgiga tegdi, qolgani öz örnida qoldi.
Nima nimaga almaşdi
| Eski | Yangi | Unicode | Misol |
|---|---|---|---|
| oʻ | ö | U+00F6 / U+00D6 | oʻzbek → özbek |
| gʻ | ğ | U+011F / U+011E | togʻ → toğ |
| sh | ş | U+015F / U+015E | shahar → şahar |
| ch | ç | U+00E7 / U+00C7 | choy → çoy |
Töliq alifbo
Harflar tartibi turk va ozarbayjon alifbolaridagidek berilgan: ç b dan keyin, ğ g dan keyin, ö o dan keyin, ş s dan keyin. Imlo qoidalarining yangi tahriri hali çop etilmagan — rasmiy tartib eʼlon qilinişi bilan jadvalni yangilaymiz.
| Harf | Nomi | Talaffuz | Izoh |
|---|---|---|---|
| A a | a | [a] | |
| B b | be | [b] | |
| Ç ç | çe | [tʃ] | islohotda özgargan · ch → ç |
| D d | de | [d] | |
| E e | e | [e] | |
| F f | ef | [f] | |
| G g | ge | [ɡ] | |
| Ğ ğ | ğe | [ʁ] | islohotda özgargan · gʻ → ğ |
| H h | ha | [h] | |
| I i | i | [i] | |
| J j | je | [dʒ] / [ʒ] | |
| K k | ka | [k] | |
| L l | el | [l] | |
| M m | em | [m] | |
| N n | en | [n] | |
| O o | o | [ɔ] | |
| Ö ö | ö | [o] | islohotda özgargan · oʻ → ö |
| P p | pe | [p] | |
| Q q | qa | [q] | |
| R r | er | [r] | |
| S s | es | [s] | |
| Ş ş | şe | [ʃ] | islohotda özgargan · sh → ş |
| T t | te | [t] | |
| U u | u | [u] | |
| V v | ve | [v] | |
| X x | xa | [χ] | |
| Y y | ye | [j] | |
| Z z | ze | [z] | |
| ʼ | tutuq belgisi | [ʔ] | yangi belgi |
Tutuq belgisi ʼ
Tutuq belgisi — bu tiniş belgisi emas, harf. U unlini çözadi yoki undoşni ajratadi: sanʼat, maʼno, aʼlo. Töğri belgi — ʼ (U+02BC). Klaviaturadagi oddiy tekis apostrof ' ham, tipografik qöştirnoq ’ ham buning örnini bosa olmaydi: ular boşqa belgilar va qidiruvda mos kelmaydi. Konvertorimiz kiritişda hammasini bittasiga keltiradi, çiqişda esa doim ʼ yozadi.
ng bilan nima böldi
Islohotgaça ng alohida harf sifatida sanalar edi. Endi u şunçaki ikkita harfning yonma-yon kelişi. Matnda heç narsa özgarmaydi: singil ham, keng ham avvalgidek yoziladi. Özgargani — alifbo röyxatidagi tartib va harflar soni.
Harflar soni qanday özgardi
- Ilgari: 26 harf va 3 ta harf birikmasi (sh, ch, ng)
- Hozir: 28 harf va tutuq belgisi ʼ
Nega bu qulayroq
Bitta tovuş — bitta belgi. Sözdagi harflar soni tovuşlar soniga töğri keladi, saralaş va qidiruv töğri işlaydi, apostrof bilan boğliq çalkaşlik yöqoladi. ö ğ ş ç harflari turk va ozarbayjon alifbolarida ham bor, şuning uçun ular har qanday tizim şriftida allaqaçon mavjud.
Tez-tez beriladigan savollar
Yangi alifboga ötiş qaçon majburiy böladi?
Aniq muddat hali belgilanmagan. Qonunda faqat bitta sana bor — maktab darsliklari uçun 2031-yil. Qolgan muddatlar Vazirlar Mahkamasining dasturida böladi, u hali tayyorlanmoqda.
Eski lotinda yozilgan hujjatlarim nima böladi?
Ular öqilaveradi. Yaqin yillar davomida mamlakatda uçta yozuv — eski lotin, yangi lotin va kirill — bir vaqtning özida işlatiladi. Konvertorimiz uçalasi bilan ham işlaydi va istalgan tomonga ögiradi.
Kirill yozuvi bekor qilinadimi?
Yöq. Islohot lotin yozuvining imlosini özgartirdi, kirillga tegmadi. Kirilldan yangi lotinga ögiriş konvertorimizda alohida yönaliş sifatida bor.
ö ğ ş ç harflarini klaviaturamda qanday yozaman?
Qurilmangiz uçun klaviatura sahifasidagi körsatmaga qarang. macOS va Windows uçun bizning tayyor joylaşuvimiz bor, iPhone va Android uçun ilova tayyorlanmoqda. Şoşilinç holatda matnni şu yerda ögirib, nusxa olib qöyaveriş mumkin.
Bu harflar barça şriftlarda bormi?
Ha. ö ğ ş ç turk va ozarbayjon alifbolarida işlatiladi, şuning uçun ular tizim şriftlarida allaqaçon bor. Muammo faqat latin-ext qismi kesib taşlangan maxsus veb-şriftlarda çiqişi mumkin.
Konvertor matnimni saqlab qoladimi?
Yöq. Ögiriş brauzeringiz içida bajariladi, matn serverga umuman yuborilmaydi. Buni internetni öçirib tekşirsangiz ham böladi.
Nega Chelsea Çelsea bölib qolmayapti?
Çunki umumiy qoida atoqli otlar va özlaşmalarda yanglişadi. Bizda istisnolar luğati bor va u foydalanuvçilar şikoyatlaridan töldirib boriladi. Notöğri ögirilgan sözni uçratsangiz, yozing — luğatga qöşamiz.
Xizmat pulli böladimi?
Konvertor va klaviaturalar har doim bepul qoladi. Röyxatdan ötiş, çeklov va reklama yöq.